Erken Çocukluk Çağı Çürüğü (EÇÇ) Nedir? Biberon Çürüğü Belirtileri ve Tedavisi
Erken Çocukluk Çağı Çürüğü (EÇÇ), 71 ay (yaklaşık 6 yaş) ve altındaki çocuklarda görülen, birden fazla kaviteli veya kavitesiz çürük lezyonu, çürüğe bağlı diş kaybı ya da dolgulu süt dişi varlığı ile tanımlanan ciddi bir ağız sağlığı problemidir.
Halk arasında bu durum sıklıkla biberon çürüğü olarak bilinmektedir.
Şiddetli Erken Çocukluk Çağı Çürüğü (Şiddetli EÇÇ) Nedir?
Aşağıdaki durumlarda şiddetli EÇÇ (şiddetli biberon çürüğü) tanısı konulmaktadır:
- 3 yaş altı çocuklarda düz yüzey çürüğü varlığı
- 3 yaşında 4’ten fazla çürük, eksik veya dolgulu diş
- 4 yaşında 5’ten fazla çürük, eksik veya dolgulu diş
- 5 yaşında 6’dan fazla çürük, eksik veya dolgulu diş
Şiddetli EÇÇ, hızlı ilerleyen ve erken müdahale gerektiren bir durumdur.
Bebeklerde ve Küçük Çocuklarda Çürük Neden Oluşur?
Erken çocukluk çağı çürüğünün başlıca sebepleri şunlardır:
- Karyojenik bakteriler (şekeri parçalayarak asit üretirler)
- Fermente olabilen karbonhidratlar (meyve suyu, süt, şekerli gıdalar, nişastalı ürünler)
- Gece beslenmesi ve uygunsuz beslenme alışkanlıkları
- Flor yetersizliği
- Yetersiz ağız hijyeni (diş fırçalamama, diş ipi kullanmama)
Özellikle bebeğin biberonla uyuması, çürük riskini ciddi şekilde artırmaktadır.
Erken Çocukluk Çağı Çürüğünün Çocuk Üzerindeki Etkileri
Tedavi edilmemiş süt dişi çürükleri yalnızca ağız sağlığını değil, çocuğun genel gelişimini de
etkileyebilir.
Olası sorunlar:
- Çiğneme güçlüğü ve beslenme bozuklukları
- Fiziksel gelişim geriliği
- Sürekli ağrı nedeniyle uyku bozukluğu
- Konsantrasyon eksikliği ve öğrenme problemleri
- Üst ön diş kaybına bağlı konuşma bozuklukları
- Ortodontik problemler
- Periodontal (diş eti) hastalık riski
Bu nedenle süt dişleri geçici olsa da mutlaka zamanında tedavi edilmelidir.
Erken Çocukluk Çağı Çürüğü Nasıl Önlenir?
1. Ağız Bakımı Önerileri
Doğum Öncesi
- Anne adayının ağız sağlığı eğitimi alması
- Anne ağız bakımının düzenli takibi
İlk Süt Dişi Sürmeden Önce
- Beslenme sonrası diş etlerinin temiz bir bezle silinmesi
İlk Süt Dişi Sürmesinden 2 Yaşa Kadar
- Yumuşak kıllı diş fırçası ile su veya floridsiz macun kullanımı
- İlk diş çıktıktan sonra 12 ay içinde diş hekimi kontrolü
2–3 Yaş
- Flor uygulamaları
- Mercimek tanesi büyüklüğünde florlu diş macunu ile günde en az iki kez fırçalama
3–6 Yaş
- Düzenli flor uygulamaları
- Günde en az iki kez fırçalama
- Diş ipi kullanımına başlanması
2. Beslenme Önerileri
- Biberonla uyumaya izin verilmemeli
- Gece emzirmeleri düzenlenmeli
- Meyve suları biberon yerine bardak veya pipetle verilmeli
- Şekerli ve paketli gıdalar sınırlandırılmalı
EÇÇ Tedavisi Nasıl Yapılır?
Erken çocukluk çağı çürüğünün tedavisi, çocuğun yaşı, gelişim düzeyi ve çürüğün yayılımına göre planlanır.
Uygulanabilecek tedaviler:
- Kompozit dolgu
- Amputasyon (pulpotomi)
- Kanal tedavisi
- Paslanmaz çelik kuron (PÇK) uygulaması
Paslanmaz Çelik Kuron (PÇK) Nedir?
Özellikle şiddetli EÇÇ vakalarında, aşırı madde kaybı olan süt azı dişlerinde amputasyon veya kanal tedavisi sonrasında paslanmaz çelik kuron (PÇK) tercih edilir.
PÇK’nin avantajları:
- Yeni veya ikincil çürük riskinin dolguya göre daha düşük olması
- Dayanıklılığının yüksek olması
- Tedavinin yenilenme ihtiyacının daha az olması
- Uzun süreli koruma sağlaması
Şiddetli biberon çürüğü vakalarında PÇK, en güvenilir ve koruyucu tedavi seçeneklerinden biridir.
Sonuç
Erken çocukluk çağı çürüğü (EÇÇ) erken teşhis ve düzenli kontrollerle büyük ölçüde önlenebilir.
Süt dişleri, çocuğun beslenmesi, konuşması ve çene gelişimi için kritik öneme sahiptir. Bu nedenle çürükler ihmal edilmemeli ve zamanında tedavi edilmelidir.
Erken müdahale, hem çocuğun konforunu artırır hem de ileride oluşabilecek ortodontik ve fonksiyonel sorunların önüne geçer.
