DİJİTAL DÜNYADA NASIL EBEVEYN OLUNUR?
10 ADIM
Teknolojinin günlük hayatın sıradan bir parçası haline gelmesiyle, günümüz çocukları adeta dijital cihazlarla kuşatılmış bir çevrede büyümeye başlamış ve teknoloji hakkında neredeyse ebeveynlerinden çok daha fazla şey bilir hale gelmiştir.
Bu durum çocuklara teknolojinin nimetlerinden faydalanma imkânı sunmakla birlikte, yaşları itibariyle bazı ciddi risk ve dezavantajlar taşımaktadır. Çocukların sosyal, duygusal, psikolojik, zihinsel ve fiziksel gelişimlerini pek çok açıdan etkileyebilecek olan bu konuda ebeveynlerin çocukların dijital dünyasında iyi birer rehber olabilmesi ve teknolojinin doğru kullanım tarzlarını çocuklarına aşılayabilmeleri için sahip olmaları gereken özellikler “dijital ebeveynlik” kavramını doğurmuştur.
Ebeveynlerin dijital cihazların güvenli ve verimli kullanımıyla ilgili bilinçlenmeleri,
teknolojinin faydalı taraflarından istifade edip riskli ve zararlı taraflarının farkında olmaları konusunda çocuklarına rehberlik etmeleri ve önlem almaları gibi meseleler, günümüz ebeveynlerinin sorumlulukları arasına girmiş ve sağlıklı nesillerin yetiştirilebilmesi adına elzem hale gelmiştir.
Bu bağlamda “dijital ebeveyn”; çağımızın dijital dünyasının gereklerini yadsımayan, temel düzeyde dijital araçların kullanımına hâkim, uçsuz bucaksız bir alan olan dijital ortamlardaki olanakların ve risklerin farkında olan, çocuğunu bu risklere karşı koruyabilen, dijital araçların doğru kullanımı hakkında çocuğuna rol model olan, kişi haklarına gerçek hayatta saygı duyulması gerektiği gibi sanal ortamda da aynı şekilde davranılması gerektiğini çocuğuna aşılayan, teknolojik gelişmelere daima açık anne ve babadır.
Dijital ebeveynlik tanımında “dijital” kavramıyla kastedilen; oyun, eğlence,
araştırma, vakit geçirme gibi herhangi bir amaç için kullanılabilen her türlü elektronik araçtır.
Bu konuda ailelerin izleyeceği tutum nasıl olmalıdır?
Gelişim çağındaki çocukların iç denetimleri yeterli olmadığından ebeveynlere büyük
görevler düşüyor. Her yaş döneminin gelişim basamaklarında gösterdiği özellikler farklı olduğu gibi telefon, bilgisayar, internet ve oyun konsollarını kullanma davranışları da değişim gösteriyor. Ailelerin bu gelişim dönemlerinin özellikleri hakkında bilgi sahibi olması ev içi kullanım kurallarını belirlemelerinde yardımcı olacaktır. Amaç teknolojik araçları yasaklamak değil uygun kullanımını sağlamaktır.
10 adımda dijital dünyada nasıl ebeveyn olunmalıdır?
- Dijital aletleri uygun kullanan anne baba modeli olun, dijital okuryazarlığınızı geliştirin.
- Sınırlarınızı çocuğun yaşına, kişiliğine, özel durumlarına göre ayarlayın.
- Gördüğünüz olumsuz etkileri görmesini sağlayın, internette kişi hak ve onuruna, özel hayatların gizliliğine saygılı ve bilgi ahlakına uygun davranmayı; bunun yanında ulaşılan bilgilerin doğrulu ğunu ve güvenliğini araştırmayı gösterin.
- Yeniliklere karşı ilgili ve yenilikleri güncel olarak takip edip öğrenme çabası içerisinde olmaya, aynı zamanda bu yeniliklerin olumlu ve olum suz yönlerinin farkında olmaya özen gösterin.
- Çocuğunuza sınırlamalarınızın nedenlerini anlatın, bu sınırlamalarla ilgili bir çizelge oluşturun.
- Kendisinden beklenen sorumluluk ve davranışları belirtin, sizler de sorumluluklarınızı yerine getirerek rol model olun.
- Gerçek yaşamını keyifli hale getirin, sanal ortamdan değil bulunduğu ortamdan keyif almasına yardımcı olun.
- Beklenen davranış ve tutumlarını takdir edin, oto kontrolünü geliştirmek için daha çok sorumluluk verin.
- Sınırlarken, birlikte ortak gün ve zaman belirleyin. Belirlenen günlerde sizler de telefon ya da bilgisayarınızla daha az vakit geçirin. Sosyal medya ya da telefonu birlikte kullanabileceğiniz alanlar yaratın. Oyun oynmak ya da sosyal medyadan birbirinizi eklemek gibi.
- Sanat ve sportif aktivitelere yönlendirin.
*** Dijital ebeveyn olma yolunda ebeveynlerin zorlanması gayet beklenen bir durumdur. Ancak tüm bu adımlara rağmen herhangi bir değişim, iletişimde bir düzelme olmadıysa ya da aile içi problemler devam ediyorsa bir uzmandan destek almak sürecin daha sağlıklı ilerlemesine yardımcı olabilir.
